یکی از شایعترین بیماریهای متابولیکی در بین گاوهای شیری، اسیدوز شکمبه ای تحت حاد (SARA) است. متأسفانه تشخیص و پیشگیری از آن نیز دشوارتر است. پیامدهای اقتصادی اسیدوز تحت حاد بسیار زیاد است. بطور معمول pH مایع شکمبه بین ۶ تا ۶/۴ است. اسیدیته شکمبه در طول روز با نوسان هایی همراه است که عمدتاً با مصرف دانه ها مرتبط می باشد. اسیدوز در حالی اتفاق می افتد که pH شکمبه بیش از ۵ ساعت متوالی در روز در زیر ۵/۸ باقی بماند. بعضی از دانشمندان معتقدند pH کمتر از ۵/۵ نشانگر اسیدوز تحت حاد است. در طی هضم طبیعی، اسیدهای چرب فرار تولید شده توسط تجزیه دانه ها توسط پاپیلای شکمبه به جریان خون جذب می شوند و متعاقباً به عنوان منبع انرژی برای تولید شیر مورد استفاده قرار می گیرند. مشکل اسیدوز تحت حاد زمانی بوجود می آید که سطح اسیدهای چرب فرار در شکمبه بیش از توانایی حیوان در جذب اسیدها باشد. آنها در شکمبه جمع شده و باعث افت pH می شوند.

علائم اسیدوز تحت حاد

کاهش مصرف خوراک و الگوی مصرف نامنظم خوراک اولین نشانه های اسیدوز تحت بالینی در یک گله است. تشخیص این علائم در بعضی از گله ها آسانتر از بعضی دیگر است. به عنوان مثال، ممکن است تشخیص گاو مبتلا در شرایط تغذیه گروهی دشوار باشد. بنابراین مشاهده دقیق در زمان تغذیه مهم است. کاهش مصرف خوراک با کاهش نشخوار و تولید شیر همراه خواهد بود. کاهش چربی شیر ممکن است اتفاق بیفتد. در طی تشدید اسیدوز تحت حاد، قوام مدفوع کاهش پیدا می کند. گاوها اغلب التهاب بافت سم را تجربه می کنند. پیامدهای طولانی مدت اسیدوز تحت حاد شامل کاهش وزن و اسکور بد بدن است.

تشخیص اسیدوز تحت حاد (SARA)

تعیین pH مایع شکمبه دقیق ترین روش تشخیص اسیدوز تحت حاد است. با این حال، بدست آوردن نمونه های شکمبه با لوله به دلیل آلودگی با بزاق و بافرهای آن نتایج نادرستی به همراه خواهد داشت. روش توصیه شده برای جمع آوری نمونه، رومنوسنتز است که به راحتی توسط دامپزشک انجام می شود. بهترین زمان برای نمونه گیری از گاوها ۸-۵ ساعت پس از تغذیه است، اگر برنامه تغذیه شامل یک بار TMR در روز باشد و یا ۵-۲ ساعت پس از تغذیه کنسانتره، اگر علوفه و کنسانتره به طور جداگانه تغذیه شوند. حداقل از ۱۰ گاو در هر گروه تغذیه ای در محدوده ۶۰ روز شیردهی نمونه بگیرید. هنگامی که ۲۵ درصد یا بیشتر گاوها دارای pH کمتر از ۵/۵ باشند، می توان گروه را مبتلا به اسیدوز تحت حاد دانست.

پیشگیری از اسیدوز تحت حاد

  • شکمبه را عادت دهید

مصرف سریع جیره های حاوی کنسانتره زیاد، مهمترین دلیل اسیدوز تحت حاد می باشد. تغییرات در جمعیت میکروبی و پرزهای شکمبه که برای مصرف زیاد کنسانتره لازم است، به ترتیب ۳ تا ۵ هفته طول می کشد. گاوهای خشک انتظار زایمان باید جیره غذایی با ۴/۵-۳/۵ کیلوگرم دانه را تا زمان زایمان دریافت کنند.

  • از تغییرات ناگهانی خودداری کنید

تغذیه غلات را به تدریج طی ۴-۳ هفته اول شیردهی افزایش دهید.

  • از مصرف زیاد غلات در یک وعده خوراک اجتناب کنید

در هر بار خوراکدهی بیش از 6-7 پوند (۲/۷ تا ۳/۲ کیلوگرم) از یک دانه بسیار قابل تخمیر مانند جو استفاده نکنید. هدف از مدیریت تغذیه به حداقل رساندن نوسانات pH شکمبه با مصرف وعده های خوراکدهی بیشتر و حجم کمتر خوراک در هر وعده در روز است.

  • نیازهای فیبر گاوها را برآورده کنید

اطمینان حاصل کنید که جیره ها حاوی بیش از ۲۰ درصد ADF و ۳۰ درصد NDF هستند. میزان کربوهیدرات های غیر فیبری را متعادل کنید. سطح NFC بیش از ۴۲ درصد در جیره گاوها را مستعد اسیدوز می کند.

  • فیبر موثر فراهم کنید

۷۵ تا ۸۰ درصد از NDF باید از علوفه تامین شود. از مخلوط کردن بیش از حد TMR که می تواند اندازه ذرات و NDF موثر را کاهش دهد، خودداری کنید. اطمینان حاصل کنید که طول قطعات برای "موثر" بودن کافی است. ۸ تا ۱۰ درصد TMR باید طول بیشتر از ۱۹ میلی متر داشته باشد.

  • جداسازی اجزای خوراک توسط گاوها را به حداقل برسانید

جداسازی مواد تشکیل دهنده خوراک می تواند در هنگام مخلوط کردن و یا هنگام مصرف خوراک صورت گیرد. میکس کردن و اندازه قطعات خوراک باید به گونه ای باشد که مانع جداکردن توسط گاوها شود.

  • از بافرها استفاده کنید

استفاده از بافر از جمله بی کربنات سدیم (جوش شیرین) و یا جایگزین جوش شیرین به افزایش pH شکمبه کمک می کند.

  • ماده خشک علوفه مرطوب را در TMR کنترل کنید

تغییر در محتوای ماده خشک سیلو می تواند نسبت علوفه به کنسانتره را تغییر دهد. تنظیمات برای تغییر میزان رطوبت باید به طور منظم انجام شود.